Tiếng Việt
English
ThS. Lê Chí Công
Phòng Sưu tầm, Kiểm kê và Bảo quản.
Hơn 80 năm sau ngày giành được độc lập dân tộc, nhiều ký ức, hình ảnh và kỷ vật của các anh hùng liệt sĩ đang dần bị lãng quên hoặc xuống cấp theo thời gian. Nhằm góp phần lưu giữ những giá trị quý báu ấy, Bảo tàng Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ, Bảo tàng Nhiếp ảnh Lai Xá và Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên đã phối hợp triển khai dự án “Lưu trữ và bảo quản ký ức 50 năm sau chiến tranh Đông Dương” tại làng Nhiếp ảnh Lai Xá, xã Hoài Đức, Hà Nội.
Dự án mang sứ mệnh gìn giữ những ký ức vô giá – là từng câu chuyện kể, kỷ niệm và tình cảm thiêng liêng của gia đình, bạn bè và đồng đội gửi tới các liệt sĩ – trước sự phôi pha của thời gian và nhịp sống hối hả. Bên cạnh đó, đây cũng là nỗ lực bảo tồn những kỷ vật còn lại như tấm bằng khen, cuốn nhật ký hay từng dòng thư cũ; giúp vượt qua những rào cản về thời gian, cách trở không gian hay khoảng cách thế hệ để ký ức sống mãi. Dự án không chỉ góp phần tôn vinh sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ mà còn gửi gắm đến thế hệ trẻ thông điệp về một giai đoạn lịch sử đầy gian khổ nhưng vô cùng anh dũng của cha ông, qua đó khơi dậy lòng biết ơn, tinh thần trách nhiệm và ý thức gìn giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của dân tộc.
Ảnh nghĩa trang liệt sỹ xã Hoài Đức, thành phố Hà Nội
Dự án đã làm việc trực tiếp với 44 gia đình liệt sĩ tại thôn Lai Xá, nhóm nghiên cứudo chuyên gia nhân học Laurel Kendall (Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ) phụ trách đã lắng nghe, ghi chép lại từng câu chuyện kể từ người thân, bạn bè, đồng đội.
Dù chỉ là một mảng ký ức, một kỷ niệm ngắn ngủi hay câu chuyện đượm buồn, tất cả đều được trân trọng xâu chuỗi lại: từ thời niên thiếu hồn nhiên, tình yêu thương gia đình, những tình cảm thầm kín, cho đến khoảnh khắc ngã xuống đầy kiên cường.
Từng câu chuyện nhỏ khi được lưu giữ bằng văn bản đã trở thành “cuốn nhật ký ký ức” vô giá. Điều đó giúp hình bóng của các liệt sĩ không bao giờ bị lãng quên dưới gánh nặng mưu sinh hay sự vòng quay của thời gian – một cách tri ân lặng lẽ nhưng sâu sắc gửi tới những người con đã ngã xuống vì hòa bình dân tộc.
Nhóm dự án làm việc tại gia đình liệt sĩ Phạm Gia Phúc
Ngoài việc ghi lại những câu chuyện kể, Dự án còn tập trung vào công tác bảo quản do chuyên gia bảo quản Joan Rhodes Barbara (Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ) phụ trách, đảm nhận việc kiểm tra, đánh giá và đưa ra khuyến nghị về công tác lưu trữ kỷ vật tại các gia đình liệt sĩ và số hoá các tài liệu chất liệu giấy.
Nhóm bảo quản làm việc tại gia đình liệt sĩ
Hy vọng rằng, từ những nỗ lực lưu giữ ký ức và những bước đi đầu tiên trong công tác bảo quản này, các câu chuyện, bức ảnh và di vật quý giá sẽ tiếp tục được gìn giữ bền vững cho các thế hệ mai sau. Đó sẽ là những minh chứng sống động về lòng dũng cảm, tinh thần quả cảm và sự hy sinh của những người con làng Lai Xá năm xưa. Đồng thời, đó cũng là lời nhắc nhở đối với thế hệ trẻ hôm nay về giá trị của tinh thần đoàn kết, sự cống hiến và lòng tự hào dân tộc, từ đó khơi dậy ý thức và trách nhiệm chung tay xây dựng đất nước trong thời kỳ hòa bình.
