TỌA ĐÀM QUỐC TẾ “HÀNH TRÌNH ĐỂ DI SẢN VĂN HOÁ THÀNH TÀI SẢN TRONG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP VĂN HOÁ”

Sáng ngày 29/11/2025, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc, Viện Nghiên cứu Châu Á – Thái Bình Dương, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức tọa đàm quốc tế với chủ đề “Hành trình để di sản văn hoá thành tài sản trong phát triển công nghiệp văn hoá” tại Bảo tàng Hà Nội.

Tham dự tọa đàm có bà Bạch Liên Hương – Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội; PGS.TS. Đỗ Văn Trụ – Chủ tịch Hội Di sản Văn hoá Việt Nam; TS. Lê Thị Minh Lý – Phó Chủ tịch Hội Di sản Văn hoá Việt Nam; TS. Trần Thị Thuỷ – Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Trung Quốc, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Về phía khách mời quốc tế, có sự tham dự của GS.TS. Hướng Dũng – Viện Nghiên cứu Công nghiệp Văn hoá, Đại học Bắc Kinh; PGS.TS. Khuất Hành Phủ – Viện Mỹ thuật và Thiết kế, Đại học Công nghiệp Quảng Đông; ThS., Nghệ nhân Lý Khả Minh – Viện Nghiên cứu Thiết kế Nghệ thuật Di sản Phi vật thể Trung Quốc…Cùng đại diện  Ban lãnh đạo, trưởng, phó đơn vị các phòng chuyên môn của Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội; đại diện các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và tổ chức hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hoá của Việt Nam và Trung Quốc.

Phát biểu tại tọa đàm, bà Bạch Liên Hương, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Hà Nội, nhấn mạnh: “Chúng ta đang sống trong thời đại văn hoá không chỉ là cội nguồn tinh thần mà còn là năng lực cạnh tranh quốc gia. Phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc vừa là nền tảng tinh thần vừa là mục tiêu, động lực của sự phát triển bền vững của đất nước. Trên tinh thần đó, Thủ đô Hà Nội – trung tâm đầu não chính trị, trái tim của cả nước mang trên vai trách nhiệm lịch sử trở thành hình mẫu về phát triển văn hoá trong kỷ nguyên số, nơi hội tụ trí tuệ, sáng tạo và khát vọng Việt Nam.”

Bà Bạch Liên Hương cũng chia sẻ, nếu như lịch sử đã làm nên một Thăng Long kiêu hãnh trong truyền thống, thì chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo hôm nay đang mở ra cho Hà Nội một hành trình mới – hành trình kiến tạo bản sắc trong kỷ nguyên toàn cầu hóa và công nghệ hóa.

Tại tọa đàm, các chuyên gia văn hoá của Việt Nam và Trung Quốc cũng đưa ra những đánh giá, bài học trong quá trình phát triển công nghiệp văn hoá, biến các nguồn lực văn hoá thành tài sản có giá trị. Theo Giáo sư, Tiến sĩ Hướng Dũng, Trung Quốc và Việt Nam có những cấu trúc “tổ hợp di sản” giống nhau, mang giá trị lớn trong công tác bảo tồn và phát triển. “Tổ hợp di sản” này có nghĩa là không chỉ có di tích cần bảo vệ mà cần đánh giá giá trị khu vực xung quanh. Khi nghiên cứu, phát triển di sản, các nhà quản lý cần phải tính đến cả khu vực không gian xung quanh di sản, cuộc sống của người dân trong khu vực ảnh hưởng đến di sản như thế nào, từ đó có định hướng sắp xếp lại không gian, tổ chức du lịch văn hoá, tạo ra nguồn động lực kinh tế rõ ràng.

Còn PGS.TS Khuất Hành Phủ chia sẻ kinh nghiệm về sự kế thừa di sản và phát triển công nghiệp văn hoá trong thực tiễn xây dựng nghệ thuật ở nông thôn. Theo đó, nhiều vùng nông thôn tại Trung Quốc chuyển dịch hiện đại ngành nghề thủ công; khuyến khích thanh niên trở lại nông thôn khởi nghiệp. Nhiều địa phương đã ứng dụng công nghệ trong việc định hình sản phẩm, nhiều sản phẩm 2D được nâng cấp thành 3D, tạo hiệu ứng thu hút du khách.

Chia sẻ kinh nghiệm riêng cho việc thực hiện công nghiệp văn hoá tại Thủ đô, TS Trần Thị Thuỷ (Viện Nghiên cứu châu Á – Thái Bình Dương, Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam) cho rằng cần đặt sự phát triển công nghiệp văn hoá Hà Nội trong tổng thể chiến lược phát triển văn hoá cũng như kinh tế – xã hội của Thủ đô, đồng thời gắn với chiến lược phát triển công nghiệp văn hoá của Việt Nam. Bên cạnh nêu các tiềm năng, cơ hội, TS Trần Thị Thuỷ cũng chỉ ra những “điểm nghẽn”, khó khăn của Hà Nội khi phát triển công nghiệp văn hoá. Đó là nhận thức về vai trò công nghiệp văn hoá chưa đầy đủ; thiếu kỹ năng xây dựng mô hình phù hợp với đặc trưng văn hoá địa phương; cơ chế xã hội hoá chưa đủ mạnh để thu hút nguồn lực tư nhân; nguồn nhân lực chất lượng cao còn thiếu; hạ tầng công nghệ và cơ sở dữ liệu di sản văn hoá còn phân tán…

Sau phần tham luận, tọa đàm diễn ra Phiên Đối thoại mở, tạo không gian để đại biểu và chuyên gia cùng trao đổi trực tiếp về các chủ đề như quản trị di sản, cơ chế chính sách phát triển công nghiệp văn hoá, ứng dụng công nghệ sáng tạo, cũng như các cơ hội hợp tác trong tương lai. Các ý kiến đều thống nhất rằng di sản chỉ thực sự phát huy giá trị khi được đặt trong môi trường đối thoại, sáng tạo và gắn kết với đời sống đương đại.

Trong khuôn khổ tọa đàm, các đại biểu và khách mời đã có dịp tham quan Bảo tàng Hà Nội, tìm hiểu về các bộ sưu tập, hiện vật đặc sắc phản ánh lịch sử, văn hóa Thủ đô. Hoạt động này giúp các đại biểu hiểu rõ hơn về giá trị di sản văn hóa của Hà Nội, từ đó góp phần làm sâu sắc thêm các trao đổi và thảo luận tại tọa đàm.

Tọa đàm khép lại với kỳ vọng về những hành động cụ thể, các dự án hợp tác thiết thực nhằm thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hoá, nâng cao năng lực nguồn nhân lực và đưa các giá trị văn hoá của Thủ đô lan tỏa mạnh mẽ hơn trong khu vực và trên thế giới./.

                                                                 Phòng Trưng bày – Tuyên truyền