Chiếc phích nước Rạng Đông nằm lặng im trong không gian trưng bày của Bảo tàng Hà Nội, thân thủy tinh dày, lớp vỏ đã ngả màu theo năm tháng. Nhìn nó, nhiều người chợt thấy lòng mình chùng xuống, như vừa chạm vào một mảnh ký ức thân quen của thời bao cấp – một thời gian khó nhưng thấm đẫm tình người và nếp sống nghĩa tình của người Hà Nội.

Phích nước Rạng Đông trong không gian trưng bày của Bảo tàng Hà Nội
Ngày ấy, phích nước là vật dụng gần như không thể thiếu trong mỗi gia đình. Chiếc phích Rạng Đông không chỉ để đựng nước nóng, mà còn là “kho giữ ấm” cho cả một ngày sinh hoạt. Sáng sớm, người lớn đun một ấm nước thật sôi, cẩn thận rót vào phích, rồi đặt ngay ngắn ở góc nhà. Nước nóng ấy được dành dụm cho nhiều việc: pha ấm trà xanh buổi sáng, nấu mì, pha sữa cho trẻ nhỏ, hay đơn giản là tráng bát trong những ngày đông giá rét.
Thời bao cấp, điện, than, củi đều thiếu. Có được một phích nước giữ nhiệt tốt là cả một niềm yên tâm. Phích nước Rạng Đông vì thế trở thành người bạn thầm lặng của mỗi gia đình. Nó đứng đó, bền bỉ và kiên nhẫn, giữ hơi ấm suốt nhiều giờ liền, như cách con người thời ấy giữ gìn từng chút đủ đầy trong cuộc sống còn nhiều thiếu thốn.
Trong ký ức của nhiều người Hà Nội, chiếc phích nước còn gắn với những sinh hoạt rất đỗi đời thường. Đó là buổi sáng mùa đông, cả nhà quây quần bên bàn nước, hơi nóng bốc lên mờ cả khung cửa. Là những buổi tối mất điện, ánh đèn dầu leo lét, mẹ rót nước nóng từ phích để pha bát cháo loãng cho con. Là tiếng dặn dò quen thuộc: “Để phích cẩn thận kẻo đổ, vỡ là tiếc lắm”. Những câu nói giản dị ấy phản ánh một nếp sống chắt chiu, cẩn trọng, nhưng cũng đầy yêu thương.

Những vật dụng thời bao cấp trưng bày tại Bảo tàng Hà Nội
Chiếc phích nước Rạng Đông không chỉ là sản phẩm của một thời kỳ sản xuất trong nước còn nhiều khó khăn, mà còn là biểu tượng của sự bền bỉ và niềm tin. Nó cho thấy con người thời bao cấp đã học cách thích nghi, tận dụng và trân trọng từng vật dụng nhỏ bé để vun đắp cuộc sống gia đình. Giữ được nước nóng trong phích cũng giống như giữ được hơi ấm trong mỗi mái nhà – thứ hơi ấm được tạo nên từ sự sẻ chia và đùm bọc lẫn nhau.
Trong không gian trưng bày của Bảo tàng Hà Nội, chiếc phích lặng lẽ kể câu chuyện của mình, nhắc nhở chúng ta rằng, giữa bộn bề của hiện đại, có những giá trị xưa cũ vẫn luôn đáng trân trọng – đó là sự tiết kiệm, bền bỉ và hơi ấm của tình người Hà Nội qua năm tháng.
Phòng Trưng bày – Tuyên truyền




